Boeken die je gelezen ”moet” hebben?

onder Leeswetenschap met 8 reacties op 12 augustus 2016

Het is best een dingetje in de boekenwereld tegenwoordig: je mening klaar hebben over boeken die iedereen gelezen móet hebben. Ja, móet. Boeken die zo bijzonder en geweldig zijn dat het een prachtige ervaring is om ze te lezen, boeken die je leven zullen veranderen. Literatuur, maar ook young adults en zelfhulpboeken, non-fictieverhalen en romans. Ik vind het altijd interessant om te lezen over welke boeken iedereen volgens een bepaald persoon móet lezen, maar er zit ook een ietwat nare bijsmaak aan. Want waarom doen we dat eigenlijk?

Enthousiasme delen

‘’O, dat boek is zo geweldig, dat móet je echt lezen!’’ Je zult het vast wel eens gehoord hebben: die lofzang en aansporing van iemand die je goed kent over een boek. Of misschien heb je zelf ook wel eens zoiets gezegd over een boek waar je helemaal lyrisch over was. En dat is natuurlijk ook superleuk, want als we een boek te gek vinden, willen we niets liever dan ons enthousiasme erover delen. Maar ja, je kunt niet echt enthousiast doen met iemand die het boek niet gelezen heeft… dus als wij boekenwurmen zoiets zeggen, is het vaak ‘’gewoon’’ in de hoop dat je het gaat lezen, dat je het net zo top vindt als wij en dat we er dus samen enthousiast over kunnen doen. Niets mis mee.

Ervaringen delen

Het gaat een stapje verder als je bij een bepaald boek bepaalde ervaringen hebt. Inzichten bijvoorbeeld, over jezelf en het leven. Of als een boek volgens jou zó ontzettend knap geschreven is en zó’n bijzonder verhaal vertelt. Dan wil je graag dat anderen diezelfde dingen zullen ervaren, dat ze tot dezelfde inzichten zullen komen en op dezelfde manier ontzag zullen hebben voor die staaltjes schrijfkunst. Dan wordt het al lastiger, want jouw ervaringen zijn superpersoonlijk: die kan een ander nooit precies zo voelen. IJdele hoop dus misschien, dat je je ervaringen kunt delen.

Boeken die je gelezen moet hebben

De keerzijde

Maar de echte, vel vervelendere keerzijde is dat dat ‘’deze boeken móet je gelezen hebben’’ een soort negativiteit oproept. Het kan namelijk heel koppig en eigenwijs en misschien zelfs betweterig overkomen, alsof jij wel even weet wat ik zou moeten lezen. Het roept tegengedachten op: ja maar dat boek lijkt me niks, ik wil het niet lezen! Ja maar ik lees liever andere boeken! Ja maar ik heb gewoon niets met die dingen die jij geweldig vindt! Laat me lekker zelf kiezen wat ik lees! En in sommige gevallen demotiveert het ook: als iemand zegt dat je iets moet doen, krijg je vaak steeds minder zin om het te gaan doen. Of misschien worden je verwachtingen wel zo hoog dat je bang bent dat het tegen gaat vallen.

Boeken die je gelezen moet hebben

Welke boeken iedereen gelezen zou moeten hebben, is voor iedereen anders. Ik vind bijvoorbeeld Een keukenmeidenroman van Kathryn Stockett echt zo’n boek dat iedereen zou moeten lezen, maar ook Eleanor & Park van Rainbow Rowell. Toch zit ik mensen niet achter de broek aan dat ze die boeken moeten gaan lezen: iedereen moet dat voor zichzelf bepalen. Er zijn ook mensen die zeggen dat je bijvoorbeeld De avonden van Gerard Reve gelezen moet hebben: nou, ik heb ‘m gelezen en ik vond er niets aan, dus ik vind dat je daar niets aan mist. Het is gewoon voor iedereen verschillend. Misschien moeten we gaan voor een andere benaming: niet ‘’boeken die je gelezen moet hebben’’ maar ‘’boeken waarvan ik blij ben dat ik ze gelezen heb.’’ Daar gaat het toch uiteindelijk om?

Wat vind jij ervan als mensen zeggen dat je bepaalde boeken gelezen ‘’moet’’ hebben?


Gerelateerde berichten:


Reacties

  • Eerlijk gezegd lees/hoor ik vooral het enthousiasme als anderen dit zeggen, en heb ik geen behoefte om er recalcitrant van te worden of zo. Hooguit een ‘gaaf dat je zo enthousiast bent! Misschien lees ik het ooit een keer, maar het is niet mijn soort boek en heeft voor mij dus geen prioriteit.’ De enige keerzijde die ik zie (en daar heb ik me ook wel eens schuldig aan gemaakt, pas nog met klassiekers bedenk ik net) zijn de lijstjes op blogs met ‘deze boeken moet je in de zomer lezen!’ ‘Deze boeken moet je lezen in de vakantie!’ ‘Deze boeken moet je lezen als je erbij wilt horen!’ (Dat laatste wordt natuurlijk niet echt zo geschreven 😉 ) Dat soort lijstjes zelf kunnen erg leuk zijn om ideeën op te doen om te lezen, maar juist daarbij krijg ik zelf de ‘ik moet niks!!!’-reactie.

    • Ohhh dat is inderdaad herkenbaar dat soort lijstjes! Ik bekijk ze vaak wel, maar echt gebruiken doe ik meestal niet want dan wil ik het inderdaad lekker zelf bepalen allemaal haha

  • Ik kan in sommige gevallen heel enthousiast daardoor worden.
    Andersom… tja, soms heb ik een heel gaaf boek gelezen en dan zou ik bewust lezers op Goodreads aan wie ik het boek ook aan wil raden. Niet om opdringerig te zijn, maar omdat ik jou ook dat mooie boek met die ervaring gun. Zo raadde ik jou ook een keer een boek aan, waarbij ik ook letterlijk dacht: ‘Oh dit gaat Vivian leuk vinden! :)’

  • Ik ben het met Jantine eens. Ik voel ook niets negatiefs, maar we “moeten” inderdaad niks. Ik zie het meer als een tip die anderen willen delen.

  • Voor mij ligt het eraan wie het is en hoe goed die persoon mijn smaak kent. Ik vind het nooit vervelend, maar ik neem een suggestie serieuzer als ik weet dat onze smaken overeen komen.

  • Ik beschouw die uitspraken inderdaad als een vorm van moeilijk in te tomen enthousiasme. Uiteraard zeg ik zelf ook wel eens tegen vriendinnen wat mijn favoriete boeken zijn maar ik besef wel heel goed dat zo’n leeservaring erg persoonlijk ligt. Daarom zal ik niet snel een boek lezen omdat iemand anders zegt dat ik het moet lezen. Behalve wanneer het iemand is die me zo goed kent dat ze weten welke boeken me zullen aanspreken. 😉